Η εκλογή της Άντρης Χατζηανδρέου στην Αντιδημαρχία της Αγλαντζιάς σημαίνει πολλά—θετικά—και καλό θα ήταν να ερμηνευτεί εντός του πολιτικού πλαισίου στο οποίο διεξήχθησαν αυτές οι εκλογές. Στην παρούσα τοποθέτηση, θα προσπαθήσω να ερμηνεύσω το αποτέλεσμα και τη σημασία του για το μέλλον, καθώς θεωρώ ότι διαφαίνεται προοπτική και δυναμική για κάτι περισσότερο.

Το πολιτικό πλαίσιο

Όμως, πριν μιλήσουμε για την εκλογική διαδικασία αυτή καθ’ αυτή, να θυμηθούμε τρεις σημαντικότατες πολιτικές εξελίξεις που προηγήθηκαν της προεκλογικής εκστρατείας της Αγλαντζιάς και, εν τέλει, της πανηγυρικής επικράτησης της Άντρης Χατζηανδρέου, παρότι με χαμηλή προσέλευση.

Η πρώτη είναι η συντριπτική νίκη του Δημοκρατικού Συναγερμού στις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου και ο καταποντισμός των κομμάτων της συγκυβέρνησης, πλην του ΔΗΚΟ, το οποίο μείωσε μεν τα ποσοστά του αλλά δεν καταποντίστηκε στον ίδιο βαθμό με τα υπόλοιπα. Η νίκη του ΔΗΣΥ πολιτικά νομιμοποίησε και έδωσε δυναμική στην πρόεδρό του, Αννίτα Δημητρίου, να βλέπει τις προεδρικές εκλογές του 2028 με πιο θετικό βλέμμα, έχοντας πλέον ρεαλιστικές πιθανότητες εκλογής. Το κόμμα της ήρθε πρώτο, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό τα ποσοστά του, ενώ η ίδια καταγράφει αξιοσημείωτα ποσοστά αποδοχής μεταξύ ψηφοφόρων και πέραν του ΔΗΣΥ.

Η δεύτερη σημαντική πολιτική εξέλιξη, η οποία σημάδεψε το πλαίσιο μέσα στο οποίο διεξήχθησαν οι εκλογές στην Αγλαντζιά, ήταν οι διεργασίες για την εκλογή της Αννίτας Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η επανεκλογή της κ. Δημητρίου στην Προεδρία της Βουλής δεν αποτελεί το αξιοσημείωτο του πράγματος. Εκείνο που χρήζει ειδικής αναφοράς είναι η στάση του ΔΗΚΟ κατά την περίοδο διαπραγματεύσεων που προηγήθηκε της εκλογής της προέδρου του ΔΗΣΥ.

Τότε, ο Χρύσης Παντελίδης, βουλευτής και δεξί χέρι του Νικόλα Παπαδόπουλου, δήλωσε με παρρησία την πρόθεση του ΔΗΚΟ να αποδεχθεί συνεργασία με το ΕΛΑΜ για την εκλογή της Αννίτας Δημητρίου. Μάλιστα, ο κ. Παντελίδης είπε χαρακτηριστικά στην Κατερίνα Ηλιάδη του Πολίτη ότι το ΕΛΑΜ σημειώνει ραγδαία αύξηση ποσοστών λόγω του αποκλεισμού του από τα κόμματα του λεγόμενου «δημοκρατικού τόξου». Εν τω μεταξύ, να σημειώσουμε ότι η δημόσια εκφρασθείσα πρόθεση του ΔΗΚΟ να στηρίξει τον ΔΗΣΥ, ακόμα και με συνεργασία με το ΕΛΑΜ—η οποία εν τέλει δεν κατέστη αναγκαία—έγινε παρόλο που υπήρχαν παρασκηνιακές διεργασίες για στήριξη της αναπληρώτριας προέδρου και βουλεύτριας του ΔΗΚΟ, Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, περιλαμβανομένου και του ΑΚΕΛ. Εντούτοις, η κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΚΟ επέλεξε να στηρίξει την Αννίτα Δημητρίου, προσδένοντας ουσιαστικά το κόμμα στο άρμα του ΔΗΣΥ, το οποίο προκρίνεται ως ο κύριος διεκδικητής της προεδρίας της Δημοκρατίας το 2028.

Η τρίτη πολιτική εξέλιξη που προηγήθηκε των εκλογών στην Αγλαντζιά ήταν η ολοκλήρωση της διερεύνησης των ισχυρισμών του Μακάριου Δρουσιώτη, όπως αυτοί καταγράφηκαν στο βιβλίο του «Κράτος Μαφία». Η Ανεξάρτητη Αρχή κατά της Διαφθοράς, σε πόρισμα πέραν των 3.000 σελίδων και αφού έλαβε υπόψη, μεταξύ άλλων, το βιβλίο «Συκοφάντης» που συνέγραψε ο τέως πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, εις απάντηση του κ. Δρουσιώτη, κατέγραψε ευρήματα τα οποία, κατά την Αρχή, ενδέχεται να εγείρουν ζητήματα ποινικής διερεύνησης για τον κ. Αναστασιάδη, μεταξύ άλλων για θέματα που αφορούν κατάχρηση εξουσίας, διαφθορά, διαπλοκή και αθέμιτο πλουτισμό. Παρόλο που το πόρισμα δεν δημοσιοποιήθηκε αυτούσιο, η Αρχή δημοσιοποίησε μια εκτενή ανακοίνωση όπου, εν συντομία, παραθέτει πληροφορίες για τη διαδικασία και για ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα που, κατά την κρίση της, χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης σε σχέση με διάφορα πρόσωπα της πολιτικής εξουσίας, με πρωτεύοντα τον Νίκο Αναστασιάδη, καθώς και με άλλα πολιτικά πρόσωπα, μέλη της δικαστικής εξουσίας, ιδιώτες συνεταίρους του κ. Αναστασιάδη και υψηλόβαθμους αξιωματούχους του δημοσίου.

Η σημασία των εκλογών στην Αγλαντζιά

Εντός, λοιπόν, αυτού του πολιτικού πλαισίου διεξήχθη η προεκλογική εκστρατεία για την πλήρωση της θέσης του Αντιδημάρχου στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αγλαντζιάς του Δήμου Λευκωσίας, μετά την κένωση της θέσης κατόπιν εκλογής του προηγούμενου Αντιδημάρχου, Ανδρέα Κωνσταντίνου, στη Βουλή. Ο ΔΗΣΥ πόνταρε πολλά σ’ αυτές τις εκλογές, καθώς είχε έναν διττό στόχο. Αφενός, να διατηρήσει το μομέντουμ που προέκυψε από τη νίκη των βουλευτικών εκλογών, και αφετέρου να αποδείξει ότι το πόρισμα της Αρχής σε σχέση με τις πράξεις του πατριάρχη του κόμματος, κατά την περίοδο που ο ΔΗΣΥ ήταν κυβερνών κόμμα, δεν έπληξε τον Δημοκρατικό Συναγερμό, ο οποίος διατηρεί το εκλογικό του έρεισμα όπως αυτό καταγράφηκε πανηγυρικά στις βουλευτικές εκλογές. Ως εκ τούτου, η ανώτατη ηγεσία του ΔΗΣΥ επικοινώνησε με τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Κόμματος, Νικόλα Παπαδόπουλο, για στήριξη του ΔΗΚΟ στον υποψήφιο του ΔΗΣΥ, ο οποίος ήδη είχε λάβει τη στήριξη του ΕΛΑΜ.

Προς επίτευξη του διπλού αυτού στόχου, ο ΔΗΣΥ επιστράτευσε κατά την προεκλογική περίοδο τα δυνατότερα στελέχη του στην επαρχία Λευκωσίας, διασφαλίζοντας ότι τα εν λόγω στελέχη προέβησαν στις ανάλογες δηλώσεις στήριξης υπέρ του υποψήφιου Αντιδημάρχου, οι οποίες κατόπιν διοχετεύθηκαν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Για κακή τύχη του ΔΗΣΥ, και μη αντιλαμβανόμενο το εκλογικό σώμα της Αγλαντζιάς, το ίδιο έπραξε και το ΕΛΑΜ, γεγονός που θα συζητήσουμε πιο κάτω.

Στο μεταξύ, ανθυποψήφια του υποψήφιου που στηρίχθηκε από τον ΔΗΣΥ ήταν η Δρ. Άντρη Χατζηανδρέου: μουσικός, ακαδημαϊκός, συνδικαλίστρια και, παρά το νεαρό της ηλικίας της—κλείνοντας εγώ 40 σε λίγες μέρες, επιμένω ότι τα 44 χρόνια της Άντρης την καθιστούν ακόμα στην κατηγορία των νεαρών—με πλούσια πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική προσφορά. Πρόκειται για άτομο της ευρύτερης Αριστεράς, εσχάτως υποψήφια της Κοινωνικής Συμμαχίας στο ψηφοδέλτιο του «ΑΚΕΛ - Αριστερά - Κοινωνική Συμμαχία». Το προφίλ της είναι τέτοιο που, πέρα από τη δεδομένη στήριξη του ΑΚΕΛ, η Χατζηανδρέου εύκολα εξασφάλισε, μεταξύ άλλων, τη στήριξη της ΕΔΕΚ, της ΔΗΠΑ, των Οικολόγων και του Άλματος.

Η στήριξη του ΕΛΑΜ και το δημοκρατικό αντανακλαστικό

Παρ’ όλα αυτά, η Άντρη Χατζηανδρέου ήταν αδιαμφισβήτητα αουτσάιντερ. Με βάση τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών, απόλυτο φαβορί ήταν ο υποψήφιος του ΔΗΣΥ-ΕΛΑΜ-ΔΗΚΟ, καθώς αθροιστικά τα τρία αυτά κόμματα θα προσέγγιζαν το απαιτούμενο 50% με σχετική ευκολία. Όσοι όμως ξέρουμε τους Αγλαντζιώτες, ουδέποτε θεωρήσαμε την εκλογή του υποψηφίου του ΔΗΣΥ-ΕΛΑΜ-ΔΗΚΟ ως προδιαγεγραμμένη, διατηρώντας σημαντικότατες επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο δημοκρατικοί γείτονές μας, πολλοί εκ των οποίων ψηφοφόροι του ΔΗΚΟ, θα στήριζαν υποψήφιο ο οποίος, μόλις μερικές μέρες προηγουμένως, φιγούραρε σε φωτογραφία εναγκαλιζόμενος με βουλευτές του ΕΛΑΜ, τον Ανδρέα Παπαχαραλάμπους και τον Μάριο Πελεκάνο, με λεζάντα «το ΕΛΑΜ στηρίζει Προκόπη Προκοπίου».

Παρόλο που το ΕΛΑΜ φρόντισε τεχνηέντως ώστε ο εναγκαλισμός να γίνει με πρώην στελέχη του ΔΗΣΥ και όχι με παραδοσιακά ΕΛΑΜίτικα στελέχη, η πολιτική ουσία παρέμενε η ίδια. Ο υποψήφιος που στηρίχθηκε από τον ΔΗΣΥ είχε πλέον και τη στήριξη ενός ακροδεξιού κόμματος που ταυτίστηκε, δια στόματος του προέδρου του, με την εγκληματική οργάνωση Χρυσή Αυγή, όπως αυτή αναφέρεται στην απόφαση του Εφετείου του Μαρτίου του 2026. Εντούτοις, ο κόσμος του ΔΗΚΟ φαίνεται ότι επέλεξε να στηρίξει την προοδευτική υποψήφια που δεν είχε καμία σχέση με την ακροδεξιά.

Το συμπέρασμα της Αγλαντζιάς

Προκύπτουν διάφορα συμπεράσματα από τις εκλογές στην Αγλαντζιά. Ξεκινώντας από το λιγότερο σημαντικό: έχουμε ακόμα μια απόδειξη του γεγονότος ότι το πολιτικό ένστικτο του Νικόλα Παπαδόπουλου δεν συνάδει με το πολιτικό ένστικτο της κοινωνίας. Το πιο σημαντικό σχετικό συμπέρασμα είναι ότι ο Νικόλας Παπαδόπουλος φαίνεται διατεθειμένος να θυσιάσει τα πάντα—ακόμα και τα εναπομείναντα ποσοστά του κόμματός του—για να παραμείνει σε ρόλο ρυθμιστή και συγκυβερνώντος μετά τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου του 2028, ιδανικά με πρόεδρο τον ετεροθαλή αδερφό του, καθώς ο ίδιος παραμένει εν γένει μη εκλέξιμος.

Αν δούμε όμως πέρα από τα μικροκομματικά συμφέροντα, το πλέον αξιοσημείωτο και ελπιδοφόρο συμπέρασμα είναι ότι ο κόσμος της Αγλαντζιάς πειθάρχησε περισσότερο στη συνείδησή του και στα δημοκρατικά του ένστικτα παρά στις κομματικές επιβολές, θέτοντας τον εαυτό του ανάχωμα στην επέλαση της ακροδεξιάς. Η Αγλαντζιά δείχνει τις προοπτικές για το μέλλον και παράλληλα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου προς τους κομματάρχες που προτίθενται να κάνουν πλάτες στην ακροδεξιά για ιδιοτελείς σκοπούς.

Η Αγλαντζιά δείχνει ότι τόσο η προοπτική όσο και η δυναμική για συστράτευση των προοδευτικών δυνάμεων υπάρχουν. Εκείνο που υπολείπεται—και απαιτείται—δεν είναι τόσο η βούληση των πολιτών, όσο η πολιτική βούληση των ηγετικών σωμάτων των υπόλοιπων κομμάτων, τα οποία καλούνται να υπερασπιστούν τον δημοκρατικό χαρακτήρα του πολιτεύματός μας. Γιατί, μην γελιέστε, αυτό είναι που διακυβεύεται και αυτό οφείλουμε να διαφυλάξουμε. Πολιτικά ομιλώντας, σε έναν τόπο όπου ούτε η Χούντα των Αθηνών ούτε η ΕΟΚΑ Β’ είναι τόσο μακριά, το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού.